در برخى منابع ، نام او مالك بن انس كاهلى آمده است . انقلاب مدينه - واقعهء حرّه انگشت و انگشتر - ساربان انيس بن معقل اصبحى در كتابهاى مقتل ، نام او در عداد شهداى كربلا آمده است . وى در كربلا به ياران امام حسين « ع » پيوست . به نقل مناقب ، بعد از ظهر عاشورا پس از شهادت « جون » غلام ابو ذر ، او به ميدان آمد و در حالى كه رجز زير را مىخواند ، پيكار كرد و بيست و چند نفر را گشت و به شهادت رسيد : انا انيس و انا ابن معقل * و فى يمينى نصل سيف مصقل أعلو بها الهامات وسط القسطل * عن الحسين الماجد المفضّل ابن رسول اللّه خير مرسل « 1 » اوصاف سيّد الشهدا « ع » در اوصاف ، القاب و عناوينى كه نسبت به حسين بن على « ع » به كار رفته ، بخصوص آنچه در زيارتنامه‌هاى آن حضرت ديده مىشود ، يك جهان مطلب است . همه ، نشان دهندهء مقام و الا و جايگاه رفيع او نزد خدا و رسول و ائمّه است . برخى از اين اوصاف ، كه از يك نگاه اجمالى و گذرا به زيارتنامه‌هاى « مفاتيح الجنان » بر مىآيد ، چنين است : امام ، شهيد ، رشيد ، مظلوم ، مقتول ، مخذول ، مهتضم ، مجاهد ، عابد ، ذائد ، قتيل العبرات ، اسير الكربات ، صريع العبرة الساكبة ، قتيل الكفره ، طريح الفجره ، قتيل الله ، ثار اللّه ، حجة اللّه ، باب اللّه ، خالصة اللّه ، ولى اللّه ، صفىّ اللّه ، حبيب اللّه ، سفير اللّه ، امين اللّه ، عبد اللّه ، وتر اللّه ، الدليل على اللّه ، الداعى الى اللّه ، عيبة علم اللّه ، موضع سرّ اللّه ، نور ، ثائر ، طيّب ، صديق ، طهر ، طاهر ، مطهّر ، عمود دين ، دليل عالم ، شريك قرآن ، وصىّ مبلّغ ، سبط منتجب ، سفينهء نجات ، خامس اصحاب كساء ، سبط الرسول ، سيّد شباب اهل الجنّة ، قتيل الظّماء ، غريب الغرباء ، باب المقام ، باب حكمة ربّ العالمين ، شاهد ، وارث ، وتر الموتور ، خازن الكتاب المسطور ، وارث التوراة و الإنجيل و الزّبور ، سيد الشهدا ، و . . . بسيارى از القاب و اوصاف ديگر . « 2 »

--> ( 1 ) - مناقب ، ابن شهر آشوب ، ج 4 ، ص 103 ؛ اعيان الشيعة ، ج 3 ، ص 507 . ( 2 ) - در « مناقب » ابن شهر آشوب ، ج 4 ، ص 78 ، دهها لقب براى آن حضرت آورده است ، ليكن چون ما از متن زيارتها القاب فوق را استخراج كرده‌ايم ، دليلى بر نقل آنها نديديم ، از قبيل : الشهيد السعيد و السبط الثانى و الامام الثالث و